Upadłość jest postępowaniem, które może prowadzić do oddłużenia, ale wiąże się również z określonym przebiegiem i skutkami, które mogą wpływać m.in. na majątek, bieżącą sytuację finansową oraz codzienną sytuację osoby zadłużonej.
Dlatego przy analizie sprawy nie pytamy wyłącznie:
„Czy można złożyć wniosek o upadłość?”
Ale przede wszystkim ważne jest pytanie:
„Czy w tej konkretnej sytuacji rzeczywiście ma to sens?”
Prawo upadłościowe wskazuje, że podstawą ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność, czyli utrata zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Jeżeli opóźnienia przekraczają trzy miesiące, ustawa wprowadza domniemanie utraty tej zdolności.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba spełniająca przesłankę niewypłacalności powinna automatycznie wybierać upadłość.
Przeczytaj również: Kto może ogłosić upadłość konsumencką?.
1. Gdy problem finansowy jest tylko przejściowy
Pierwsza rzecz, którą warto ustalić, to czy problemy ze spłatą mają charakter trwały, czy wynikają z chwilowego pogorszenia sytuacji.
Przykład:
ktoś przez kilka miesięcy pozostawał bez pracy, ale właśnie rozpoczął nowe zatrudnienie, ma stabilny dochód, a wysokość zobowiązań nadal pozwala na ich realne uporządkowanie i spłatę.
W takiej sytuacji rozpoczęcie postępowania upadłościowego może być nieproporcjonalne do rzeczywistego problemu.
Upadłość powinna rozwiązywać trwałą niewypłacalność, a nie zastępować zwykłego uporządkowania budżetu po krótkotrwałym kryzysie.
2. Gdy zadłużenie jest relatywnie niewielkie w stosunku do możliwości spłaty
Prawo upadłościowe nie opiera niewypłacalności na jednej określonej kwocie długu. Kluczowa jest zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań.
Dlatego sama informacja:
„mam 20, 30 czy 50 tysięcy złotych długu”
nie pozwala jeszcze ocenić, czy upadłość jest właściwym rozwiązaniem.
Jeżeli osoba posiada stabilny dochód, nie ma innych poważnych obciążeń i przy odpowiednim uporządkowaniu finansów jest w stanie spłacić zobowiązania w rozsądnym czasie, upadłość może nie być najlepszym wyborem.
My już na etapie wstępnej analizy zwracamy uwagę na relację pomiędzy zadłużeniem, dochodami i realnymi kosztami życia. Nie chodzi o to, żeby każdą osobę z długiem kierować do postępowania upadłościowego.
3. Gdy większość zobowiązań i tak nie podlegałaby umorzeniu
To jeden z najważniejszych elementów analizy.
Nie wszystkie zobowiązania mogą zostać umorzone w upadłości konsumenckiej.
Do wyjątków należą m.in.:
- alimenty,
- określone renty odszkodowawcze,
- grzywny orzeczone przez sąd,
- obowiązek naprawienia określonych szkód,
- część zobowiązań wynikających z przestępstw lub wykroczeń,
Jeżeli zdecydowana część problemów finansowych wynika właśnie z zobowiązań, które nie zostaną umorzone, trzeba bardzo dokładnie ocenić, co postępowanie faktycznie zmieni.
Samo ogłoszenie upadłości nie oznacza bowiem, że każdy rodzaj długu przestaje istnieć.
4. Gdy osoba posiada majątek, którego utraty nie akceptuje
Jednym z częstszych błędów jest patrzenie na upadłość wyłącznie przez pryzmat długów.
Trzeba również spojrzeć na majątek.
Ogłoszenie upadłości co do zasady powoduje powstanie masy upadłości, którą zarządza syndyk. Dlatego przed podjęciem decyzji trzeba ustalić, jakie składniki majątku posiada dana osoba i jakie mogą być skutki postępowania.
Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy ktoś posiada np. nieruchomość, udział w nieruchomości, wartościowy samochód albo inny istotny majątek.
Jeżeli głównym celem danej osoby jest:
„chcę umorzyć długi, ale absolutnie nie chcę, żeby cokolwiek stało się z moim majątkiem”
to przed złożeniem wniosku potrzebna jest bardzo dokładna analiza konsekwencji.
Upadłość nie jest sposobem na oddłużenie przy jednoczesnym zagwarantowaniu zachowania każdego składnika majątku.
5. Gdy ktoś chce złożyć wniosek wyłącznie dlatego, że pojawił się komornik
Egzekucja komornicza jest istotnym sygnałem problemów finansowych, ale sama w sobie nie oznacza jeszcze, że upadłość będzie najlepszym rozwiązaniem.
Tak samo brak komornika nie oznacza, że dana osoba nie może być niewypłacalna.
Kluczowa jest całość sytuacji:
- jak wysokie są zobowiązania,
- od jak dawna występują problemy ze spłatą,
- jaki jest dochód,
- jakie są koszty utrzymania,
- czy sytuacja ma szansę się poprawić,
- jaki majątek posiada dłużnik.
Dlatego decyzji o upadłości nie warto podejmować wyłącznie pod wpływem pierwszego zajęcia wynagrodzenia czy rachunku bankowego.
Przeczytaj również: Upadłość konsumencka a komornik – co dzieje się z egzekucją?.
6. Gdy przed złożeniem wniosku trzeba najpierw wyjaśnić wcześniejsze czynności majątkowe
Darowizny, sprzedaż nieruchomości lub samochodu, przekazywanie majątku członkom rodziny, większe wypłaty lub inne istotne operacje finansowe nie oznaczają automatycznie, że upadłość jest niemożliwa.
Mogą jednak wymagać dokładnego wyjaśnienia.
W takich sytuacjach nie powinno się składać wniosku „jak najszybciej” bez wcześniejszego uporządkowania faktów i dokumentów.
Syndyk i sąd analizują sytuację majątkową upadłego, dlatego niespójności albo brak informacji mogą powodować późniejsze problemy.
Czasem najlepszą decyzją nie jest więc całkowita rezygnacja z upadłości, ale wstrzymanie się ze złożeniem wniosku do momentu pełnego wyjaśnienia sytuacji.
7. Gdy osoba nie akceptuje tego, co następuje po ogłoszeniu upadłości
Część osób skupia się wyłącznie na momencie ogłoszenia upadłości.
Tymczasem to nie koniec postępowania.
Po ogłoszeniu upadłości pojawia się syndyk, analizowany jest majątek, zgłaszane są wierzytelności, mogą być wymagane wyjaśnienia i dokumenty, a w większości spraw kolejnym ważnym etapem jest ustalenie planu spłaty wierzycieli.
Po wykonaniu obowiązków wynikających z planu sąd może następnie umorzyć pozostałe zobowiązania podlegające umorzeniu.
Dlatego osoba rozważająca upadłość powinna wiedzieć nie tylko, jak rozpocząć procedurę upadłości, ale również co wydarzy się później.
Przeczytaj również: Co dzieje się po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej?.
Czy odradzanie upadłości oznacza, że dana osoba nigdy nie będzie mogła z niej skorzystać?
Nie.
Sytuacja finansowa może się zmieniać.
Ktoś, kto dziś ma realną możliwość samodzielnej spłaty zobowiązań, za kilka miesięcy może znaleźć się w zupełnie innej sytuacji wskutek utraty pracy, choroby, trwałego spadku dochodów lub innych zdarzeń.
Dlatego analiza powinna dotyczyć aktualnej sytuacji, a nie odpowiedzi raz na zawsze.
Dobra analiza nie zawsze kończy się przygotowaniem wniosku
Dla osoby zadłużonej ważne jest nie tylko to, żeby usłyszeć:
„możemy przygotować upadłość”.
Równie ważna może być informacja:
„na ten moment uważamy, że to nie jest dla Ciebie najlepsze rozwiązanie”.
Upadłość konsumencka ma bardzo duże znaczenie dla osób rzeczywiście niewypłacalnych, ale nie powinna być traktowana jak uniwersalne rozwiązanie każdego problemu z zadłużeniem.
Dlatego przed rozpoczęciem postępowania warto odpowiedzieć sobie na trzy pytania:
- Czy jestem rzeczywiście niewypłacalny?
- Co mogę zyskać dzięki postępowaniu?
- Co będę musiał zaakceptować?
Nie wiesz, czy upadłość ma sens w Twojej sytuacji?
Możesz zacząć od bezpłatnej analizy w Upadłość MD.
Sprawdzimy podstawowe informacje dotyczące zadłużenia, dochodów, majątku i aktualnej sytuacji oraz wyjaśnimy, czy widzimy podstawy do dalszego działania.
Jeżeli na podstawie przedstawionych informacji uznamy, że upadłość na ten moment nie jest rozwiązaniem, które warto rozpoczynać, również powiemy to wprost.