Najważniejsze informacje w skrócie
- trwająca egzekucja komornicza nie przekreśla możliwości ogłoszenia upadłości konsumenckiej,
- samo złożenie wniosku nie zatrzymuje automatycznie egzekucji,
- po ogłoszeniu upadłości egzekucja skierowana do majątku wchodzącego do masy upadłości zostaje zawieszona z mocy prawa,
- po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości takie postępowanie egzekucyjne zostaje umorzone,
- po ogłoszeniu upadłości nie można kierować nowej egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości,
- dalsze rozliczenie majątku i części dochodów odbywa się już według zasad postępowania upadłościowego.
Czy można ogłosić upadłość konsumencką, mając komornika?
Tak.
Fakt, że przeciwko dłużnikowi prowadzona jest już jedna lub kilka egzekucji, nie oznacza, że jest za późno na rozważenie upadłości konsumenckiej.
W praktyce egzekucja może być jednym z elementów wskazujących, że problemy z regulowaniem zobowiązań mają charakter trwały. Sam komornik nie jest jednak wystarczającą podstawą do oceny sytuacji — znaczenie mają również m.in. wszystkie zobowiązania, dochody, majątek oraz historia powstania zadłużenia.
Jeżeli dopiero rozważasz złożenie wniosku, warto najpierw sprawdzić całą sytuację, a nie tylko fakt prowadzenia egzekucji. Możesz zacząć od Darmowej analizy albo przeczytać, jak wygląda przygotowanie i złożenie wniosku o upadłość konsumencką.
Czy złożenie wniosku o upadłość zatrzymuje komornika?
Nie automatycznie.
To jeden z najważniejszych punktów, ponieważ łatwo pomylić złożenie wniosku z ogłoszeniem upadłości.
Jeżeli wniosek został dopiero złożony i sąd jeszcze go nie rozpoznał, samo jego złożenie nie powoduje skutków przewidzianych w art. 146 Prawa upadłościowego. Przepis wiąże zawieszenie egzekucji z dniem ogłoszenia upadłości.
Dlatego osoba, której wynagrodzenie lub rachunek bankowy są zajęte, nie powinna zakładać, że samo wysłanie wniosku do sądu natychmiast zakończy potrącenia komornicze.
Co dzieje się z egzekucją komorniczą po ogłoszeniu upadłości?
Od dnia ogłoszenia upadłości następuje zasadnicza zmiana.
Zgodnie z art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, które zostało wszczęte wcześniej, ulega zawieszeniu z mocy prawa.
Po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości postępowanie to umarza się z mocy prawa.
Oznacza to, że indywidualna egzekucja poszczególnych wierzycieli zostaje zastąpiona zasadami postępowania upadłościowego. Nie oznacza natomiast, że od tego momentu dłużnik może swobodnie dysponować całym swoim majątkiem. Majątek objęty masą upadłości służy zaspokojeniu wierzycieli, a w postępowaniu pojawia się syndyk.
Szerszy opis kolejnych czynności po ogłoszeniu upadłości znajduje się tutaj: Co dzieje się po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej? →
Czy wierzyciel może rozpocząć nową egzekucję po ogłoszeniu upadłości?
Co do majątku wchodzącego w skład masy upadłości — co do zasady nie.
Art. 146 ust. 3 Prawa upadłościowego stanowi, że po dniu ogłoszenia upadłości niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do takiego majątku. Ustawa przewiduje przy tym szczególne wyjątki dotyczące określonych zabezpieczeń, m.in. roszczeń alimentacyjnych i niektórych roszczeń rentowych.
Dlatego nie należy sprowadzać zasady do stwierdzenia, że „po upadłości żaden komornik nigdy nie może już nic zrobić”. W konkretnej sytuacji znaczenie może mieć rodzaj wierzytelności i majątku.
Co dzieje się z pieniędzmi, które komornik zdążył już wyegzekwować?
To zależy m.in. od tego, czy pieniądze zostały już wydane wierzycielowi.
Prawo upadłościowe przewiduje, że kwoty uzyskane w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, które nie zostały jeszcze wydane, po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości są przekazywane do masy upadłości.
Dlatego przy trwającej egzekucji istotne mogą być nie tylko sam fakt zajęcia, ale również moment dokonania poszczególnych czynności przez komornika.
Co z wynagrodzeniem po ogłoszeniu upadłości?
Ogłoszenie upadłości nie oznacza, że całe wynagrodzenie zostanie zabrane.
Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, ale ustawa określa również elementy, które do niej nie wchodzą. Z masy wyłączona jest m.in. część wynagrodzenia za pracę, która nie podlega zajęciu. Prawo upadłościowe przewiduje także mechanizmy chroniące określoną część dochodu osoby fizycznej, z uwzględnieniem liczby osób pozostających na jej utrzymaniu.
Po ogłoszeniu upadłości kwestia dochodów jest więc rozliczana według zasad postępowania upadłościowego, a nie poprzez dalszą indywidualną egzekucję prowadzoną przez dotychczasowego wierzyciela. Konkretne potrącenia zależą od rodzaju dochodu i sytuacji rodzinnej.
Komornik zajął rachunek bankowy — co po ogłoszeniu upadłości?
Rachunek bankowy również może być objęty skutkami postępowania upadłościowego.
Nie należy jednak zakładać, że w dniu wydania postanowienia wszystkie systemy bankowe i egzekucyjne natychmiast technicznie zareagują na zmianę sytuacji.
Jeżeli po ogłoszeniu upadłości nadal występuje zajęcie albo problem z dostępem do środków, trzeba sprawdzić:
- kiedy dokładnie ogłoszono upadłość,
- jakiego postępowania dotyczy zajęcie,
- czy środki wchodzą do masy upadłości,
- czy informacja o upadłości dotarła do właściwych podmiotów,
- jaki jest aktualny status egzekucji.
Takiej sytuacji nie warto rozwiązywać wyłącznie na podstawie ogólnej zasady — trzeba sprawdzić konkretną sprawę i aktualny status zajęcia.
A co, jeżeli prowadzonych jest kilku komorników?
Mechanizm wynikający z ogłoszenia upadłości nie zależy od tego, czy dłużnik ma jedną, czy kilka egzekucji.
Jeżeli postępowania egzekucyjne są skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, zastosowanie znajduje zasada zawieszenia z dniem ogłoszenia upadłości, a następnie ich umorzenia po uprawomocnieniu się postanowienia.
Wierzyciele dochodzą następnie swoich należności w ramach postępowania upadłościowego zgodnie z właściwymi dla niego zasadami.
Czy warto czekać z upadłością do momentu pojawienia się komornika?
Nie ma takiej zasady.
Upadłość konsumencka nie jest procedurą przeznaczoną wyłącznie dla osób, wobec których komornik już prowadzi egzekucję. Jeżeli problemy z regulowaniem zobowiązań są trwałe, warto przeanalizować sytuację wcześniej. Czekanie wyłącznie po to, aby najpierw doszło do egzekucji, nie daje samo w sobie korzyści.
Z drugiej strony sama obecność komornika również nie oznacza automatycznie, że upadłość będzie najlepszym rozwiązaniem. Decyzja powinna wynikać z całej sytuacji finansowej, a nie tylko z faktu prowadzenia egzekucji.
Upadłość konsumencka a komornik — przykład
Załóżmy, że dłużnik ma kilka kredytów i pożyczek, a jeden z wierzycieli uzyskał już tytuł wykonawczy. Komornik zajmuje część wynagrodzenia.
Dłużnik składa wniosek o upadłość konsumencką. Na tym etapie samo złożenie wniosku nie powoduje jeszcze automatycznego zawieszenia egzekucji.
Następnie sąd ogłasza upadłość. Od tego dnia postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego do masy upadłości zostaje zawieszone z mocy prawa. Gdy postanowienie o ogłoszeniu upadłości się uprawomocni, egzekucja podlega umorzeniu. Dalsze kwestie dotyczące majątku i dochodu są rozpatrywane już w ramach postępowania upadłościowego.
To przykład uproszczony — szczegóły konkretnej sprawy mogą mieć znaczenie dla jej przebiegu.
Masz komornika i zastanawiasz się nad upadłością?
Sama egzekucja nie odpowiada jeszcze na pytanie, czy upadłość konsumencka będzie właściwym rozwiązaniem. Warto sprawdzić całą sytuację: wysokość i rodzaj zobowiązań, dochody, majątek, przebieg zadłużenia oraz aktualny etap egzekucji.