Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Upadłość konsumencka jest przeznaczona przede wszystkim dla osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej i stały się niewypłacalne. Nie trzeba mieć komornika, wielu wierzycieli ani określonej minimalnej kwoty zadłużenia. Najważniejsze jest to, czy dana osoba utraciła zdolność do regulowania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Najważniejszym warunkiem jest niewypłacalność

Sama wysokość zadłużenia nie decyduje o możliwości ogłoszenia upadłości konsumenckiej.

Prawo upadłościowe wskazuje, że upadłość ogłasza się wobec dłużnika, który stał się niewypłacalny. W przypadku osoby fizycznej oznacza to przede wszystkim utratę zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

W praktyce znaczenie ma więc nie tylko to, ile wynosi zadłużenie, ale również:

  • czy zobowiązania są już wymagalne,
  • czy dłużnik jest w stanie je regularnie spłacać,
  • jak długo utrzymują się problemy z płatnościami,
  • jakie są dochody i stałe koszty utrzymania,
  • czy trudności mają charakter przejściowy, czy trwały.

Czy trzeba nie płacić długów przez co najmniej 3 miesiące?

Nie jest to bezwzględny warunek.

Ustawa przewiduje domniemanie niewypłacalności, jeżeli opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Nie oznacza to jednak, że każdy musi czekać dokładnie trzy miesiące, aby można było oceniać jego niewypłacalność. Kluczowa pozostaje rzeczywista zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań.

Czy trzeba mieć kilka kredytów lub wielu wierzycieli?

Nie.

Postępowanie konsumenckie może być prowadzone również wtedy, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela.

Nie ma więc wymogu posiadania kilku kredytów, chwilówek czy wielu prowadzonych egzekucji.

Liczy się przede wszystkim stan niewypłacalności.

Czy istnieje minimalna kwota długu?

Prawo upadłościowe nie określa minimalnej kwoty zadłużenia, od której można ogłosić upadłość konsumencką.

Nie oznacza to jednak, że postępowanie zawsze będzie rozsądnym rozwiązaniem przy niewielkim zadłużeniu.

Upadłość wiąże się z określonymi skutkami dotyczącymi m.in. majątku i dalszego postępowania, dlatego przy niższej wartości zobowiązań warto najpierw sprawdzić, czy istnieją prostsze sposoby uporządkowania sytuacji.

Czy trzeba mieć komornika?

Nie.

Egzekucja komornicza nie jest warunkiem złożenia wniosku.

Można rozważać upadłość zarówno wtedy, gdy egzekucja już trwa, jak i wcześniej — jeżeli sytuacja wskazuje, że dłużnik trwale utracił możliwość regulowania zobowiązań.

Jeżeli komornik już prowadzi egzekucję, więcej na ten temat wyjaśniamy tutaj:

Upadłość konsumencka a komornik – co dzieje się z egzekucją? →

Czy osoba bez majątku może ogłosić upadłość?

Tak. Brak majątku sam w sobie nie wyklucza upadłości konsumenckiej.

Podobnie posiadanie majątku nie oznacza automatycznie, że upadłość jest niemożliwa.

Majątek ma natomiast istotne znaczenie dla skutków postępowania, ponieważ po ogłoszeniu upadłości określone składniki majątku mogą wejść do masy upadłości.

Dlatego nieruchomość, samochód, oszczędności lub inne wartościowe składniki powinny być przeanalizowane przed złożeniem wniosku.

Czy osoba bez pracy albo z niskim dochodem może ogłosić upadłość?

Tak.

Nie trzeba posiadać umowy o pracę ani określonego minimalnego dochodu.

Źródło i wysokość dochodu mają jednak znaczenie dla oceny całej sytuacji, a później również dla przebiegu postępowania i ewentualnego planu spłaty wierzycieli.

Czy były przedsiębiorca może ogłosić upadłość konsumencką?

Co do zasady tak, jeżeli nie prowadzi już działalności gospodarczej i jego sytuacja podlega przepisom dotyczącym osób fizycznych nieprowadzących działalności.

Osoby aktywnie prowadzące działalność podlegają innym zasadom postępowania upadłościowego. Prawo przewiduje również szczególne regulacje dotyczące osób, które niedawno zakończyły działalność, dlatego w takim przypadku warto sprawdzić aktualny status działalności i charakter zadłużenia.

Czy przyczyny powstania zadłużenia mogą mieć znaczenie?

Tak, ale nie należy sprowadzać tego do prostego pytania: „czy dłużnik jest winny swoim długom?”

Sposób powstania niewypłacalności i zachowanie dłużnika mogą mieć znaczenie na późniejszym etapie postępowania, przede wszystkim przy ustalaniu planu spłaty i oddłużenia.

Jeżeli sąd ustali, że niewypłacalność została spowodowana umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, może to prowadzić do dłuższego planu spłaty. Natomiast celowe doprowadzenie do niewypłacalności, np. poprzez trwonienie majątku lub celowe nieregulowanie zobowiązań, może w określonych przypadkach prowadzić do odmowy oddłużenia.

Dlatego przed złożeniem wniosku warto dokładnie uporządkować historię zadłużenia i okoliczności, które doprowadziły do obecnej sytuacji.

Kiedy warto dokładniej przeanalizować możliwość upadłości?

Upadłość konsumencką warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy zadłużenie przestało być możliwe do opanowania przy obecnych dochodach i sytuacja nie wygląda na przejściowy problem.

Samo posiadanie długów nie oznacza jednak automatycznie, że upadłość jest najlepszym rozwiązaniem.

Znaczenie mogą mieć m.in. majątek, rodzaj zobowiązań, historia zadłużenia, dochód oraz sytuacja rodzinna.

Nie wiesz, czy upadłość ma sens w Twojej sytuacji?

Pierwszy kontakt jest bezpłatny i niezobowiązujący.

NAJCZĘSTSZE PYTANIA

Najczęstsze pytania

Czy każdy zadłużony może ogłosić upadłość konsumencką?

Nie automatycznie. Podstawowym warunkiem jest niewypłacalność, a sytuację należy oceniać indywidualnie.

Czy trzeba mieć komornika?

Nie. Egzekucja komornicza nie jest warunkiem upadłości.

Czy można ogłosić upadłość mając tylko jednego wierzyciela?

Tak. Prawo wprost przewiduje możliwość prowadzenia postępowania również przy jednym wierzycielu.

Czy można ogłosić upadłość bez majątku?

Tak. Brak majątku sam w sobie nie wyklucza możliwości ogłoszenia upadłości.

Czy trzeba mieć określoną wysokość zadłużenia?

Nie ma ustawowej minimalnej kwoty długu. Przy niższym zadłużeniu warto jednak ocenić, czy upadłość jest rzeczywiście proporcjonalnym rozwiązaniem.

ŹRÓDŁA I PODSTAWA PRAWNA

Źródła / podstawa prawna

  • ustawa z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe, tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 913
  • art. 10 i 11 – niewypłacalność
  • art. 491¹ i 491² – postępowanie wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej
  • art. 491¹⁴a i 491¹⁵ – późniejsza ocena przyczyn niewypłacalności i plan spłaty

PIERWSZY KROK

Nie musisz sam zastanawiać się, od czego zacząć

Sprawdź swoją sytuację w Darmowej analizie albo zadzwoń. Pierwszy kontakt jest bezpłatny i niezobowiązujący.